Thứ sáu, 31/07/2026 04:14 GMT+7

Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII

Sáng ngày 30/7/2026, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (ATBXHN) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII tại phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Hội nghị vinh dự có sự tham dự của đồng chí Vũ Hải Quân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng chí Lê Xuân Định - Thứ trưởng Bộ KH&CN, đồng chí Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đồng chí Huỳnh Thành Đạt - Nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN, đồng chí Lê Đình Tiến - Nguyên Thứ trưởng Bộ KH&CN cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; các vị lãnh đạo đại diện các Đại sứ quán các nước tại Việt Nam; Lãnh đạo các Sở Khoa học và Công nghệ, Cơ quan Thanh tra các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các chuyên gia, nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu; đại diện các tổ chức khoa học và công nghệ trong và ngoài nước; các cơ sở tiến hành công việc bức xạ, cơ sở thực hiện hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử.

Toàn cảnh Hội nghị

Với chủ đề “Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, Hội nghị là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, là diễn đàn chuyên môn cấp quốc gia nhằm đánh giá toàn diện kết quả công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân trong thời gian qua; đồng thời thống nhất định hướng, nhiệm vụ và các giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2026–2035. Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng về tái khởi động Chương trình điện hạt nhân; đẩy mạnh phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ của đất nước.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu khai mạc Hội nghị

Xây dựng cơ quan pháp quy hạt nhân vững mạnh là nền tảng cho phát triển điện hạt nhân an toàn

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, việc Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, năng lực khoa học và công nghệ, chất lượng tăng trưởng và vị thế quốc gia. Để thực hiện thành công nhiệm vụ này, chúng ta cần một tầm nhìn dài hạn, một hệ thống pháp luật đồng bộ, một cơ quan pháp quy mạnh, một đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được hình thành vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.

Hội nghị pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, tổ chức quốc tế, cơ sở bức xạ và cơ sở hạt nhân cùng đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân; trao đổi kinh nghiệm, nhận diện khó khăn, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh trong các hoạt động năng lượng nguyên tử.

Để Hội nghị đạt kết quả thiết thực, Bộ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, đánh giá việc tổ chức thi hành pháp luật về năng lượng nguyên tử, nhất là sau khi Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 có hiệu lực; làm rõ kết quả, khó khăn, vướng mắc và đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật. Đề nghị các chuyên gia và tổ chức quốc tế chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng cơ quan pháp quy độc lập, phát triển năng lực thẩm định, thanh tra, giám sát và chuẩn bị hạ tầng pháp quy cho chương trình điện hạt nhân. Giao Cục An toàn bức xạ và hạt nhân tổng hợp đầy đủ các ý kiến, xây dựng phương án xử lý, báo cáo Bộ trưởng và Lãnh đạo Bộ xem xét, chỉ đạo.

Thứ hai, trao đổi, đề xuất các giải pháp, nhiệm vụ nâng cao năng lực cơ quan an toàn bức xạ hạt nhân quốc gia về tổ chức, nhân lực, năng lực kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế, đặc biệt là vấn đề đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng chuẩn mực của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và yêu cầu triển khai chương trình điện hạt nhân.

Thứ ba, chia sẻ kinh nghiệm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân và các tổ chức quốc tế; xây dựng văn hóa an toàn, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thanh sát hạt nhân. Đồng thời, trao đổi kinh nghiệm trong việc tuân thủ pháp luật, góp phần bảo đảm các hoạt động năng lượng nguyên tử được triển khai an toàn, an ninh, vì mục đích hòa bình và phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định cho rằng một chương trình điện hạt nhân chỉ có thể được triển khai thành công khi được đặt trên nền tảng của một hệ thống pháp luật đầy đủ, một cơ quan pháp quy đủ năng lực, hoạt động khách quan, chuyên nghiệp theo các chuẩn mực quốc tế và một đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản lý nhà nước mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm an toàn cho con người, bảo vệ môi trường, củng cố niềm tin của xã hội và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế của Việt Nam. Và trên hết, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ luôn kiên định nguyên tắc xuyên suốt: an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân phải được đặt lên hàng đầu; tuyệt đối không đánh đổi an toàn để lấy tiến độ hay lợi ích kinh tế trước mắt. Đây là nguyên tắc có tính nền tảng trong quá trình xây dựng và phát triển chương trình điện hạt nhân của Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh phát biểu chào mừng tại Hội nghị

Phát huy vai trò của địa phương trong bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân

Phát biểu chào mừng tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình và từng bước triển khai Chương trình điện hạt nhân theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đây là yêu cầu khách quan nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy các ngành công nghệ cao và góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam đạt mức phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, công tác pháp quy hạt nhân giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân, an toàn bức xạ và tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế để phát triển bền vững.

Đối với Quảng Ninh - địa phương có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp, cơ sở y tế và hoạt động thương mại, du lịch quốc tế phát triển - công tác bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân có ý nghĩa thiết thực đối với sức khỏe Nhân dân, môi trường đầu tư, quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững. Đồng thời, với vị trí địa lý gần các cơ sở điện hạt nhân của một số quốc gia trong khu vực, tỉnh đặc biệt quan tâm đến việc tăng cường quan trắc phóng xạ môi trường, chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và nâng cao năng lực ứng phó đối với các tình huống sự cố xuyên biên giới.

Tỉnh Quảng Ninh cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cùng các bộ, ngành liên quan; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước; nâng cao năng lực quan trắc, thanh tra, kiểm tra, đào tạo, diễn tập và chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết nhằm bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh hạt nhân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội nhanh, xanh và bền vững.

Bà Karine Herviou, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) phát biểu chào mừng qua video

IAEA khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển hạ tầng pháp quy hạt nhân

Phát biểu chào mừng qua video gửi tới các đại biểu, bà Karine Herviou, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết IAEA luôn đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài với Việt Nam và với VARANS. Thông qua sự hợp tác này, chúng ta đã tăng cường năng lực của cơ quan pháp quy hạt nhân, thúc đẩy an toàn và an ninh hạt nhân cũng như an toàn bức xạ, hỗ trợ áp dụng các tiêu chuẩn và hướng dẫn quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển năng lực kỹ thuật bền vững và chia sẻ tri thức ở cả cấp quốc gia và khu vực.

Việc Việt Nam tham gia Dự án Phát triển Cơ sở hạ tầng Pháp quy của IAEA dành cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương cũng phản ánh mối quan hệ hợp tác bền chặt và lâu dài đã được xây dựng giữa Việt Nam và IAEA trong suốt nhiều năm qua.

Những nỗ lực này cũng thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc đóng góp vào tăng cường năng lực và chia sẻ tri thức trong khu vực, không chỉ phục vụ sự phát triển của quốc gia mà còn góp phần tăng cường an toàn bức xạ và hạt nhân, an ninh hạt nhân trong khu vực ASEAN.

Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai kế hoạch phát triển điện hạt nhân và mở rộng các ứng dụng hòa bình của khoa học và công nghệ hạt nhân, tầm quan trọng của một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ, độc lập và có năng lực càng trở nên lớn hơn bao giờ hết. Các cơ quan có thẩm quyền phải có đầy đủ chuyên môn, nguồn lực và thẩm quyền cần thiết để thực thi các yêu cầu về an toàn và an ninh một cách nghiêm ngặt và hiệu quả.

Bà cũng nhấn mạnh rằng IAEA giữ vai trò trung tâm trong việc hỗ trợ các quốc gia thành viên thực hiện những nỗ lực này. IAEA hoan nghênh việc Hội nghị lần này tập trung mạnh vào các nội dung về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân đối với các dự án điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu trong tương lai, cũng như phát triển đội ngũ chuyên gia hạt nhân thế hệ tiếp theo.

Ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục ATBXHN đã báo cáo tại Hội nghị

Công tác quản lý nhà nước về ATBXHN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2035

Ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục ATBXHN đã báo cáo về Công tác quản lý nhà nước về ATBXHN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2035.

Trong phần trình bày, ông Nguyễn Hoàng Linh đã đánh giá toàn diện kết quả công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân giai đoạn 2024 - 2026 trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động Chương trình điện hạt nhân và triển khai Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Ông nhấn mạnh những kết quả nổi bật trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật; đổi mới công tác thẩm định, cấp phép theo hướng quản lý dựa trên rủi ro gắn với chuyển đổi số; tăng cường thanh tra, kiểm tra; mở rộng hợp tác quốc tế và thực hiện hiệu quả các điều ước quốc tế; nâng cao năng lực hỗ trợ kỹ thuật và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân; đồng thời đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, công tác truyền thông và phát triển các nền tảng số phục vụ quản lý nhà nước.

Bên cạnh việc đánh giá kết quả đạt được, ông Nguyễn Hoàng Linh cũng đề xuất định hướng xây dựng cơ quan quản lý an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia hiện đại, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; nâng cao năng lực thẩm định, thanh tra, giám sát; phát triển mạng lưới các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật; tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và mở rộng hợp tác quốc tế. Đồng thời, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai an toàn, an ninh Chương trình điện hạt nhân, góp phần phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Ông Phan Đăng Chính, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh báo cáo tại Hội nghị

Tiếp đó, ông Phan Đăng Chính, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh đã báo cáo về Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Trên cơ sở đặc thù của một tỉnh biên giới, ven biển có hoạt động giao thương quốc tế sôi động, việc triển khai các nhiệm vụ về tuyên truyền, đào tạo, cấp phép, thanh tra, kiểm tra, chuẩn bị và ứng phó sự cố bức xạ, tăng cường phối hợp liên ngành, đồng thời từng bước xây dựng hệ thống quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường phục vụ phát hiện sớm các nguy cơ đã đạt được các kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên vẫn tồn tại những khó khăn, thách thức về nguồn nhân lực, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị, nguy cơ nguồn phóng xạ ngoài kiểm soát và yêu cầu triển khai các quy định mới của pháp luật. Từ đó, đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực ứng phó sự cố, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Trung ương và địa phương, phát triển hệ thống quan trắc phóng xạ môi trường và tăng cường đào tạo, hướng dẫn chuyên môn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an toàn, an ninh trong giai đoạn mới.

Tại Hội nghị, ông Sergey Salata, Giám đốc kỹ thuật, Công ty Star Energy Việt Nam giới thiệu về Ý tưởng và Chương trình thí điểm SMR STAR tại Việt Nam (SMR STAR Concept and Pilot Program in Vietnam). STAR (Safe Tiny Atomic Reactor) là công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ siêu nhỏ (Micro SMR) có tiềm năng thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam. Công nghệ này có ưu điểm là giảm chi phí đầu tư ban đầu so với các dự án điện hạt nhân quy mô lớn, tạo điều kiện huy động vốn thuận lợi hơn; triển khai theo từng giai đoạn, bắt đầu với tổ máy đầu tiên (FOAK) để hoàn thiện thiết kế, chế tạo và tích lũy kinh nghiệm trước khi nhân rộng thành các nhà máy đa mô-đun (NOAK); đồng thời góp phần nâng cao năng lực của cơ quan pháp quy, các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật và đội ngũ chuyên gia hạt nhân của Việt Nam trong công tác quản lý, thẩm định và vận hành. Lò phản ứng STAR sử dụng công nghệ lò phản ứng nước áp lực kiểu ống (PTWR), thuộc nhóm công nghệ lò phản ứng nước đã được kiểm chứng và hiện chiếm khoảng 98% thị trường điện hạt nhân thế giới. Mặc dù các SMR hiện mới chiếm khoảng 0,07% tổng công suất điện hạt nhân toàn cầu, nhưng được dự báo sẽ phát triển mạnh trong những thập kỷ tới. Thiết kế nhà máy STAR một mô-đun có công suất nhiệt 30 MWth, công suất điện 10 MWe (±5%), khối lò phản ứng nguyên khối chỉ khoảng 20 tấn, giúp đơn giản hóa chế tạo, vận chuyển, lắp đặt và chạy thử. Nhà máy có tuổi thọ thiết kế 60 năm, chu kỳ thay nhiên liệu 10 năm, sử dụng nhiên liệu HALEU UO₂ với mức làm giàu 19% U-235.

Tọa đàm về công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân

Trong khuôn khổ Phiên toàn thể, đã diễn ra Tọa đàm về công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân với sự tham dự của các diễn giả: TS Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân; GS. TS. BS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K; PGS. TS Nguyễn Văn Thái, Phó Trưởng khoa Vật lý Kỹ thuật, Đại học Bách Khoa Hà Nội; Ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Phiên tọa đàm tập trung trao đổi về bốn nội dung chính: ứng dụng bức xạ trong y tế; nghiên cứu, phát triển và đào tạo nguồn nhân lực; phát triển điện hạt nhân; và công tác quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử.