Khóa đào tạo Quan trắc phóng xạ môi trường

Từ ngày 26 đến ngày 30 tháng 10 năm 2026, tại Trung tâm Đào tạo, Viện Nghiên cứu hạt nhân (DNRI) phối hợp với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Nhật Bản (JAEA) tổ chức Khóa đào tạo “Quan trắc phóng xạ môi trường” (Environmental Radiation Monitoring – ERM). Đây là hoạt động hợp tác chuyên môn thường xuyên giữa hai cơ quan, góp phần nâng cao năng lực quan trắc, đánh giá phóng xạ môi trường và tăng cường kết nối giữa các đơn vị liên quan tại Việt Nam.

Khóa đào tạo có 22 học viên do các cơ quan quản lý, đơn vị chuyên môn, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học cử tham dự. Các đơn vị gồm Sở Khoa học và Công nghệ tại Cà Mau, Đà Nẵng, thành phố Đồng Nai và Gia Lai; Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai; Trung tâm Kỹ thuật và Chuyển đổi số tỉnh Vĩnh Long; Viện Dầu khí Việt Nam (VPI); Công ty Dịch vụ Dầu khí Halliburton; cùng giảng viên và sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, Trường Đại học Đà Lạt.

Chương trình do các chuyên gia JAEA, gồm ông MASAKI Nobuyuki và bà WATANABE Yoko, cùng đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm của DNRI giảng dạy, nội dung kết hợp lý thuyết với thực hành, gắn với yêu cầu thực tiễn của công tác quan trắc phóng xạ môi trường.

Bên cạnh việc trang bị, củng cố kiến thức cơ bản về bức xạ ion hóa và hệ thống quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia, khóa học tập trung giới thiệu và chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản về quan trắc phóng xạ môi trường trong giai đoạn tiền vận hành nhà máy điện hạt nhân, cũng như ứng dụng các mô hình tính toán, dự báo sự phát tán chất phóng xạ trong khí quyển. Qua đó, học viên có điều kiện tiếp cận các phương pháp chuyên môn, nâng cao năng lực đánh giá, dự báo diễn biến phóng xạ môi trường và xây dựng phương án ứng phó phù hợp khi xảy ra sự cố bức xạ, hạt nhân.

Một trong những nội dung trọng tâm của khóa đào tạo là các hoạt động thực hành và phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm. Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia và giảng viên, học viên được trực tiếp tiếp cận, vận hành các hệ thống thiết bị chuyên dụng và thực hiện các kỹ thuật phân tích phóng xạ, bao gồm đo hoạt độ Beta bằng phương pháp nhấp nháy lỏng (LSC), phân tích phổ gamma, tách hóa học và xác định Strontium (Sr), phân tích phổ Alpha,.... Các nội dung thực hành được triển khai theo quy trình chuyên môn, giúp học viên nâng cao kỹ năng thao tác thiết bị, xử lý mẫu và phân tích kết quả đo.

Sau các buổi thực hành, Ban tổ chức bố trí thời gian để học viên trình bày, trao đổi và đánh giá kết quả thực hiện. Đại diện các nhóm học viên đã báo cáo kết quả phân tích số liệu, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Những ý kiến giải đáp, hướng dẫn và định hướng từ các chuyên gia JAEA và giảng viên NRI đã góp phần làm sâu sắc thêm nội dung đào tạo, đồng thời tạo điều kiện tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị tham gia.

Trong ngày làm việc cuối cùng, các học viên được tổ chức tham quan thực tế tại Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Tại đây, học viên có cơ hội tìm hiểu trực tiếp về hoạt động vận hành lò phản ứng, các hệ thống bảo đảm an toàn và công tác giám sát bức xạ tại cơ sở. Hoạt động tham quan giúp học viên kết nối kiến thức đã được trang bị với thực tiễn triển khai công tác an toàn bức xạ và hạt nhân tại một cơ sở hạt nhân của Việt Nam.

Tại Lễ bế mạc, đại diện chuyên gia JAEA đã gửi lời chúc mừng đến Ban tổ chức và toàn thể học viên về kết quả đạt được, đồng thời bày tỏ sự cảm ơn đối với Ban lãnh đạo Viện, đội ngũ giảng viên và các đơn vị liên quan đã phối hợp, hỗ trợ tổ chức khóa học chu đáo. Chuyên gia đánh giá cao tinh thần học tập, sự tích cực tham gia thảo luận và trao đổi chuyên môn giữa giảng viên và học viên.

Đại diện JAEA mong muốn học viên và giảng viên tiếp tục kết nối, trao đổi chuyên môn sau khóa học; nhấn mạnh yêu cầu đặt an toàn, an ninh lên hàng đầu trong mọi hoạt động nghiên cứu, ứng dụng liên quan đến bức xạ và vật liệu phóng xạ. Đại diện JAEA cũng kỳ vọng hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tiếp tục được củng cố và phát triển bền vững.

Thay mặt học viên, bà Phạm Thị Trang Vân (Viện Dầu khí Việt Nam) cảm ơn Ban tổ chức, các chuyên gia JAEA và giảng viên NRI đã giảng dạy, hướng dẫn và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn. Bà cho biết khóa học giúp học viên củng cố kiến thức về an toàn bức xạ và quan trắc phóng xạ môi trường, đồng thời rèn luyện kỹ năng quan trắc, lấy mẫu, phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm và sử dụng thiết bị đo.

Bà nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn bức xạ và thực hiện quan trắc phóng xạ có ý nghĩa thiết thực đối với sức khỏe con người và môi trường. Trong bối cảnh Việt Nam mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử và chuẩn bị triển khai chương trình phát triển điện hạt nhân, bà cho biết học viên sẽ vận dụng kiến thức đã học vào công việc tại đơn vị, đồng thời tiếp tục kết nối, trao đổi chuyên môn.

Một số hình ảnh về khóa đào tạo

Ông MASAKI Nobuyuki, chuyên gia Nhật Bản phát biểu khai mạc khóa đào tạo

Ông Nguyễn Kiên Cường, Phó Viện Trưởng, Viện Nghiên cứu hạt nhân, phát biểu khai mạc khóa đào tạo

Học viên thực hành tại phòng thí nghiệm

Học viên tham quan Lò phản ứng hạt nhân

Học viên nhận chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo

Học viên và Giảng viên chụp hình lưu niệm

Tác giả bài viết: Đặng Thị Tú

Nguồn tin: Viện Nghiên cứu hạt nhân